Biến động địa chính trị gần đây, đặc biệt là những căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran tại khu vực Trung Đông (Nguồn: [WorldCargo News – Middle East Tensions Surge]), đang tiếp tục giáng những đòn mạnh vào chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Hệ quả tất yếu là giá nhiên liệu liên tục biến động, tạo ra sức ép chi phí khổng lồ lên các doanh nghiệp vận hành cảng – những đơn vị vốn đang duy trì phần lớn đội thiết bị xếp dỡ cơ giới bằng động cơ Diesel.
Thực tế cho thấy, mỗi khi nguồn cung năng lượng thế giới đứt gãy, bài toán chi phí vận hành (OPEX) lại trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp. Đứng trước rủi ro mang tính hệ thống này, dưới góc độ chuyên môn kỹ thuật, chúng ta cần nghiêm túc đánh giá lại các tiêu chuẩn lựa chọn thiết bị bốc xếp hiện tại. Đâu mới là giải pháp công nghệ mang tính chiến lược giúp cảng biển tự chủ vận hành, đảm bảo tính ổn định cao , thay vì tiếp tục đánh cược hiệu quả đầu tư vào sự trồi sụt khó lường của giá dầu?”
-
Tác Động Của Xung Đột & Bão Giá Năng Lượng Đến Vận Hành Cảng
Thử nhẩm tính, với một bãi cẩu xài toàn RTG chạy dầu (Diesel RTG) rồ ga gầm rú cả ngày đêm, có thể không làm hàng nhưng đèn, điện, còi và máy lạnh giữa nhiệt độ 37oC là chắc chắn phải có, tiền nhiên liệu đang chiếm bao nhiêu % chi phí? Khi đứt gãy chuỗi cung nhiên liệu, giá xăng dầu leo thang 30-50%, chi phí vận tải và xếp dỡ bị đội lên mức phi lý và thực tiễn đã chứng minh khi giá diesel tại Việt Nam có thời điểm lên đến 50.000/ lít, một con số thực sự đáng suy ngẫm.
Cũng như chủ trương xanh hóa cảng của Chính Phủ có thể còn xa mới áp dụng triệt để nhưng lộ trình chuyển đổi của những hãng tàu lại là thật, ưu tiên ghé những cảng xanh hóa, đáp ứng giảm phát thải.
-
Lựa tự ngọn thiết bị xếp dỡ container
Đứng trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung nhiên liệu, việc lựa chọn tiêu chuẩn thiết bị bốc xếp phải được đưa lên bàn mổ. Đâu là chân ái?
- Diesel RTG (Trục bánh lốp chạy dầu truyền thống): Cẩu RTG về cấu tạo cơ bản tương đối đơn giản, ít chi tiết truyền động, quen tay quen việc với đại đa số thợ máy. Nhưng ở thời điểm này, nuôi đội cẩu này chẳng khác nào nuôi “con nghiện”. Chi phí bảo dưỡng động cơ nổ, thay dầu nhớt và đặc biệt là rủi ro vỡ trận do giá nhiên liệu là không thể chối cãi.
- Hybrid RTG (Lai Điện – Dầu): Một giải pháp cũng hybrid, khá an toàn. Có lưu trữ năng lượng khi hạ thực hiện nâng, hạ, kèm động cơ diesel, hệ thống đèn led… cùng hàng loạt công nghệ mới giúp tiết kiệm khoảng 40% chi phí nhiên liệu so với dòng RTG chạy điện. Tuy nhiên, cái cốt lõi vẫn là hệ thống lai, hết dầu thì cẩu vẫn nằm im, do diesel vẫn là nguồn năng lượng chính của cẩu
- Reach Stacker (Xe nâng hàng):
- Bản chạy Diesel: Cơ động mọi ngóc ngách của cảng, ICD, nhưng uống dầu như uống nước lã tuy ít hơn RTG đáng kể nhưng đánh đổi là khả năng tối ưu hóa xếp dỡ container và thời gian xếp dỡ
- Bản chạy điện (EV Reach Stacker): Mặc dù những dòng xe nâng chạy điện đã rất phổ biến nhưng chỉ dùng để vận hành trong hệ thống nhà kho, nhà xưởng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn trong môi trường kín. Tuy nhiên xe nâng, xe reach stacker hạng nặng chạy điện hoạt động ở môi trường ngoài trời vẫn là một dấu hỏi lớn cần thời gian đánh giá, đặc biệt là tại Việt Nam với khí hậu nhiệt đới gió mùa, độ ẩm cao.
- eRTG (RTG Điện khí hóa – Cấp nguồn qua Rulo cáp hoặc Thanh cái Vahle): Đây là “trùm cuối” đáng lưu tâm nhất hiện tại. Thay vì phụ thuộc vào bình dầu, eRTG ăn dòng điện trực tiếp từ trạm biến áp của cảng trừ trường hợp hệ thống điện nguồn gặp vấn đề, do đó giảm tối đa sự “mẫn cảm” với giá dầu, có thể giúp tiết kiệm đến 80-90% chi phí năng lượng. Chi phí năng lượng ổn định, bảo dưỡng nhẹ nhàng vì nguồn điện chính là từ điện lưới. Có thể nói ở thời điểm hiện tại đây gần như là giải pháp toàn diện nhất, nhưng liệu có phải vây?
-
Liệu cảng có nên đầu từ eRTG
Với kinh nghiệm từ đảm bảo kỹ thuật, đến làm chủ “khí tài”, đến cải hoán theo nhu cầu thực tế của đơn vị và cuối cùng là trở thành một trong những đơn vị trực tiếp sản xuất cẩu RTG tại Việt Nam, Tancangtech sẽ chia sẻ một số góc nhìn, lưu ý mà doanh nghiệp cần cân nhắc trước khi đầu tư cho dòng cẩu eRTG này.
Mặc dù eRTG đặt trong góc nhìn hiện tại là một hướng đi mang lại đột phá, một mũi tên trúng được 2 3 con nhạn nhưng việc đầu tư cũng cần suy xét kỹ, một số mặt nên cân nhắc bao gồm:
- Phải làm rõ eRTG cũng chỉ là một giải pháp xếp dỡ container: Thực tiễn tại TCT Tân Cảng mà nói eRTG chỉ phát huy hết “sức mạnh” khi vận hành đồng bộ với hệ sinh thái của cảng, tận dụng được hiệu ứng hiệu quả kinh tế theo quy mô. eRTG khi đó trở thành một mắt xích chính trong tối ưu hóa không gian lưu trữ và thời gian đáp ứng mà khách hàng có thể cảm nhận rõ ràng được khi lưu lượng hàng hóa tăng cao. Đối với những cảng mà việc tối ưu hóa không gian và thời gian xếp dỡ chưa phải là biến số chính của cảng thì việc đầu tư RTG hay eRTG thực sự chưa quá cần thiết, một con xe nâng 45 tấn đáp ứng khai thác cả container lẫn hàng rời với chi phí ban đầu thấp là phương án an toàn và tối ưu hơn cả, chịu thêm chút rủi ro giá dầu nhưng linh hoạt đáng kể trong nguồn vốn.
- Hạ tầng lưới điện & Trạm biến áp: Cần xem xét thêm hệ thống điện lưới cảng hiện tại có ổn định không? Nếu điện chập chờn, tụt áp, dàn Inverter/PLC của eRTG sẽ “đột quỵ” ngay lập tức do điện lưới là nguồn năng lượng chính của dòng này. Đồng thời hệ thống điện cần được tính toán để đảm bảo khả năng scale trong tương lai mà không cần đập đi xây lại và đó thực sự là một bức tranh lớn mà doanh nghiệp cần phải nghiên cứu
- Chất lượng mặt bãi (Civil works): Tuyến di chuyển của eRTG trong vòng 2 3 năm tới liệu có đảm bảo được sự bằng phẳng? Mặt bãi lún nứt không bằng phẳng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc điều khiển cẩu khi xếp dỡ container và hàng hóa cũng như kết cấu của cẩu, đồng thời tăng thêm hàng loạt rủi ro trong vận hành, do RTG đặc biệt eRTG phụ thuộc rất lớn vào hệ thống nền bãi để hoạt động được trơn tru nhất
- Năng lực chuyên môn đội ngũ kỹ thuật: Đội ngũ hiện tại của cảng, ICD liệu có thể chuyển đổi được không? Hay tuyển mới hàng loạt vị trí liên quan đến điện – điện tử; vận hành hệ thống điện công nghiệp; thợ sửa chữa điện trung và hạ thế…doanh nghiệp cần thực sự lưu ý đến vấn đề này nếu tiến hành mua sắm cẩu với số lượng lớn.
- Năng lực phản ứng nhanh của đội ngũ kỹ thuật: Vì eRTG phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hệ thống điện lưới (tùy một số biến thể trang bị thêm máy phát, pin lưu, tụ lưu) do đó bất kỳ sự cố nào liên quan đến hệ thống điện đều sẽ là thảm họa cho vận hành nếu không được xử lý nhanh, liệu nhân sự, vật tư có thể đáp ứng kịp trong thời hay không?
Di chuyển cẩu eRTG ra vị trí khai thác mới - Cẩu vận hành tại Việt Nam: Khí hậu nhiệt đới gió mùa với nhiệt độ cao, độ ẩm lớn gần biển không khí đôi lúc có thêm “vị mặn” luôn là cơn ác mộng với những thiết bị cơ khí, thiết bị điện. Đồng thời văn hóa khai thác thiết bị mang hơi hướng “bạo lực”, năng suất trước an toàn sau khiến việc đảm bảo kỹ thuật luôn là một thách thức, nhất là đối với những dòng thiết bị “mới” như eRTG
- Và còn nhiều điểm cần cân nhắc khác chưa liệt kê ở đây
